Welkom!
Een nieuwe dinsdag en een nieuwe editie van de Bieb Letter na een aantal weken pauze.
Het was dan wel een pauze met publiceren, het bijhouden van informatie deed ik nog wel. Hier is een mega-editie uit voort gekomen. Ik heb het aantal artikelen niet geteld en sommige situaties zijn inmiddels alweer veranderd. Dit lees je ook wel.
Ik heb her en der pauzes ingelast, zodat je niet alles in een keer hoeft te lezen.
Nou, succes en veel lees- en inspiratieplezier!
De Bibliotheekmonitor van Vlaanderen is gepubliceerd en de conclusies zijn er ook. Waaronder dat door personeelsvertrek de maatschappelijke rol onder druk staat. https://www.vvsg.be/nieuwsoverzicht/helft-gemeenten-maakt-budget-vrij-voor-leenvergoeding
Ben je als bibliotheek een koele kamer, mag je ineens niet meer alles aanzetten. Stom. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/4070660/aircos-draaien-overuren-en-daarom-moet-bibliotheek-utrecht-roltrappen-uitzetten
Ik heb het weleens eerder gezegd: wat haal je overhoop qua kosten voor gas, water en licht voor open zijn buiten reguliere openingstijden? Kost veel voor weinig. https://www.rtvnoord.nl/cultuur/1411735/vooral-ochtendmensen-gebruiken-onbemande-bieb-genieten-als-hier-niemand-is
Oef, de kritiek op de censuurboekenlijsten van de NBD is niet van de poes. Ik had het niet raker kunnen schrijven dan Janneke Schotveld. Krijgen we straks christelijke bibliotheken naast openbare bibliotheken? Oh wacht, die zijn er al, op scholen. https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-lezen-is-verplaatsingskunde-en-dat-verdwijnt-nu-langzaam-van-school%7Eb7045bf8/
Nog even iets tussendoor: Als je de afgelopen tijd de Bieb Letters hebt gemist, je kunt ze allemaal terugvinden in het archief. https://debiebletter.beehiiv.com/
Zelfs de e-books gaan in de ban met het hoge stroomgebruik. https://nieuwspaal.nl/overbelast-stroomnet-bibliotheek-utrecht-verwijdert-alle-e-books-om-stroom-te-besparen/
Kom, we gaan even naar Indonesië om een nieuwe bibliotheek te bezoeken, die al hartstikke druk is. https://asianews.network/jakarta-library-reopens-to-packed-rooms-long-queues/
Contracten tussen uitgevers en bibliotheken zijn soms ondoorgrondelijk. Helemaal op het gebied van delen van content. Echter blijkt uit onderzoek van 100 contracten dat het contract meer verbiedt dan wat wettelijk mag. Verontrustend. https://knowledgerights21.org/news-story/licence-to-chill/
Nog even over bovenstaande bericht: Knowledge Rights 21 geeft wel adviezen aan bibliotheken en overheden om tegen deze commerciële (onwettige) praktijken in te gaan. https://knowledgerights21.org/news-story/preventing-contract-override/
Misschien heb je deze zomer de film The Odyssey gezien of ga je hem nog zien? In Leeuwarden staat een heel mooi en bijzonder exemplaar van dit verhaal in het magazijn. https://www.lc.nl/regio/friesland/leeuwarden/hoe-een-van-de-allerduurste-boeken-van-tresoar-een-connectie-heeft-met-de-film-the-odyssey.-dit-is-echt-superbijzonder/158803735.html
Misschien is het nu even tijd voor een pauze? Haal even koffie of thee.
Hoe pak je een archief van jaren en jaren over de Bijlmer aan? Nou, ontsluiten! Wat een weelde. https://www.parool.nl/amsterdam/bij-zijn-overlijden-liet-roy-ristie-sleutelfiguur-in-amsterdam-zuidoost-een-enorm-archief-na-het-is-een-schatkamer~b5d99bf6/
In Utrecht krijgt ROC Midden-Nederland als eerste een Bibliotheek op School. Broodnodig om de studenten te ondersteunen in hun boekenbehoefte voor hun toekomstige werk. https://www.varnws.nl/leidscherijn/nieuws/56613/roc-midden-nederland-krijgt-als-eerste-mbo-instelling-in-utre
De documentaire The Librarians zorgt sowieso voor veel reuring en gespreksstof binnen de sector. Hoe meer collega’s dit bekijken, hoe beter. https://www.cubiss.nl/actueel/wat-librarians-losmaakt-bij-de-brabantse-bibliotheken
De Europese Unie vindt bibliotheken ook belangrijk om de sociale, culturele en democratische waarden te versterken. https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/623284d9-8184-11f1-bf5e-01aa75ed71a1/
Iets meer context over dit rapport. https://culture.ec.europa.eu/whats-new/news/new-eu-report-the-multiple-roles-of-public-libraries-should-be-recognised-and-reinforced
Hoe weet je als (academische) bibliotheek wat je doelgroep nodig heeft en hoe kun je naar hen luisteren en feedback geven? De UB van de TU Delft is hier grondig mee bezig geweest en vertelt uitvoerig hoe ze het aanpakten en wat de uitkomsten waren. Tenslotte hebben ze voor andere bibliotheken een handboek gepubliceerd, waardoor niemand hun methode zelf hoeft te ontdekken. Doe echt je voordeel hiermee. https://www.tudelft.nl/library/whats-on/nieuws-en-verhalen/verhaal/2026/een-gebruikersgerichte-aanpak-transformeert-diensten-van-de-tu-delft-library
Het heeft even geduurd, maar er is eindelijk een nieuwe cao voor de openbare bibliotheken. https://www.debibliotheken.nl/nieuws/onderhandelingsresultaat-cao-ob-2026-2028-bereikt/
Even een uitstapje naar (een van) de mooiste boekenwinkel van Nederland, misschien wel Europa. Waar komt het succes door? https://www.l1nieuws.nl/entertainment/3209559/waarom-boekhandel-dominicanen-na-20-jaar-nog-altijd-miljoenen-bezoekers-trekt
Nog meer kritiek op de censuurboekenlijst van de NBD. En gaat de NBD misschien tegen het IFLA-UNESCO Manifest Schoolbibliotheek 2025 in? https://bibliotheekblad.nl/christelijke-basisscholen-mogen-niet-passende-boektitels-weren-stichting-lezen-protesteert/
De nieuwe UB in Amsterdam mag misschien bekroond zijn, maar de beveiliging mag nog wel respectvoller. Of ligt het aan de houding van de studenten? https://www.parool.nl/amsterdam/klachten-over-beveiligers-nieuwe-uva-bibliotheek-hij-vroeg-of-ik-geen-respect-had-voor-ouderen-of-ik-geen-vader-had~b5344e0e/
De Efteling krijgt ook een speciale bibliotheek. De Sprookjesbibliotheek. Alleen denken ze daar dat het stil moet zijn in een bibliotheek. https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/6019381/efteling-laat-eerste-inwoner-van-het-nieuwste-sprookje-in-sprookjesbos-zien
Vanuit de gereformeerde kant wordt nu ook gereageerd op de censuurboekenlijst van de NBD. https://www.rd.nl/artikel/1157486-kritiek-op-nieuw-kinderboekenpakket-voor-christelijke-scholen-een-schoolbibliotheek-moet-meer-zijn-dan-een-verzameling-veilige-boeken
Nou, nog maar even een pauze.
De Boekenboot is op Pride Amsterdam tegenwoordig met alle censuur een must. Dit jaar voor het eerst. https://www.nrc.nl/nieuws/2026/07/24/boeken-zijn-een-graadmeter-voor-hoe-vrij-een-samenleving-is-a4932729
Ondertussen is de NBD (tijdelijk?) gestopt met de standing order van de censuurboekenlijst. https://bibliotheekblad.nl/update-nbd-biblion-pauzeert-voorlopig-standing-order-voor-christelijke-scholen-na-kritiek/
Zullen we activiteiten met AI-vermijden als onderwerp organiseren? https://techcrunch.com/2026/07/25/librarians-are-hosting-viral-avoiding-ai-workshops-for-people-who-are-fed-up-with-big-tech/
Wat doet een artikel over de KB in het FD? Lees maar wat de KB bezig houdt. https://fd.nl/samenleving/1601605/kb-directeur-toegankelijke-informatie-is-een-mensenrecht-en-nu-ook-een-doelwit
Een Australisch programma van 60 minuten helpt al veel tegen desinformatie. Het is zelfs wetenschappelijk onderzocht na gebruik in bibliotheken. https://theconversation.com/older-peoples-media-literacy-can-be-boosted-in-just-60-minutes-new-study-287880
Nog meer verontrustend Australisch nieuws en wel dat AI-bedrijven duizenden (oudere en speciale) boeken opkopen en daarna scannen omdat deze teksten niet beïnvloed zijn door AI. En na het scannen worden deze boeken vernietigd. Nog meer redenen om tegen AI te zijn. https://www.news.com.au/technology/online/internet/ai-labs-buy-scan-shred-millions-of-rare-books/news-story/0c3b45a67093ab462a587a0348538ce9
Overigens was er in juni er al een bericht over in Nederland. Dit zijn echt illegale praktijken. https://www.bnr.nl/nieuws/tech-innovatie/10604219/tweedehandsboekverkopers-slaan-alarm-ai-bedrijven-kopen-obscure-boeken-op-om-te-versnipperen
Zelfs de NRC bericht over de censuurboekenlijst. https://www.nrc.nl/nieuws/2026/07/30/boekenpakket-voor-christelijke-scholen-op-pauze-na-kamervragen-en-kritiek-uit-boekensector-a4933486
Je las al over de AI-bedrijven die boeken vernietigen na inscannen, maar een academische bibliotheek laat juist de bijzonderheden van de scans zien. Zoals 500 jaar oude pootafdrukken van katten. https://www.uu.nl/nieuws/afdrukken-van-kattenpootjes-aangetroffen-in-15de-eeuwse-boeken
Nog maar even een pauze?
In Arkansas (VS) ben je als bibliothecaris eigenlijk een crimineel, tenzij je alleen maar nette boeken aan kinderen geeft. Maar wie bepaalt wat ‘net’ is? Voor hetzelfde geld ben je ineens een crimineel. https://www.nwahomepage.com/news/state-news/federal-appeals-court-rules-arkansas-law-concerning-childrens-access-to-obscene-library-books-can-take-effect/
Als je The Librarians hebt gezien, dan kwam je ook Amanda Jones tegen. Ze was recentelijk in het Verenigd Koninkrijk en had daar een belangrijke boodschap te vertellen. https://publishingperspectives.com/2026/07/censorship-and-the-role-of-librarians-in-the-fight-for-democracy/
Er zijn statements over waar bibliotheken aan moeten voldoen, welke rechten ze hebben. Een en ander is ook vastgesteld in de bibliotheekwet. Echter de bibliotheekmedewerkers hebben ook rechten, waar organisaties aan moeten voldoen. In de VS is er een Bill of Rights opgesteld voor medewerkers in de bibliotheken. Misschien ook goed om zoiets op te stellen hier? Overigens is het wel zo dat een organisatie als de VOB of de KB er voor de entiteiten bibliotheek zijn en niet voor de medewerkers. Voor medewerkers is er eigenlijk niets, ja, vakbonden en een organisatie als de KNVI, maar die zijn zo tam als wat. https://www.ala.org/advocacy/intfreedom/libraryworkers
Kom, we gaan even de diepte in in het Tilburgs archief. https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/6015509/geschiedenis-van-de-stad-ligt-hier-in-de-grond-zes-kilometer-lang
Het bedrijf dat boeken opkocht voor AI-bedrijven is ermee gestopt na de ophef. https://www.404media.co/ai-company-training-scanning-books-database-isbndb/
Eerder bleek de Universiteitsbibliotheek van Utrecht iets met kattenpootjes te doen te hebben, maar tegenwoordig zijn die katten ook wel nodig. Tegen muizen. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/4075598/universiteitsbibliotheek-heeft-last-van-muizen-het-leidt-me-af
R. David Lankes heeft een stuk geschreven over AI en de impact op informatiedienstverlening en bibliotheken. En is AI-geletterdheid wel de juiste weg. Hij noemt het de Information Shock. https://informationmatters.org/2026/07/ai-information-shock-and-a-new-information-science/
Ook De Slegte kreeg een megaorder voor tweedehands boeken om te vernietigen voor AI. https://www.bnr.nl/nieuws/tech-innovatie/10607371/de-slegte-krijgt-mysterieuze-megabestelling-zoom-books-wil-800-000-nederlandse-boeken
Nog een bibliothecaris die Nee tegen AI zegt en handige overzichten gemaakt heeft om AI te verwijderen in software. https://www.librarian.net/NoToAI/
Nog meer duiding door Kelly Jensen over de wet in Arkansas die boekhandelaren en bibliothecarissen de cel in kan gooien. Overigens is het vreemd dat er wel steun werd uitgesproken over bibliotheken in Afghanistan, maar niet voor deze Amerikaanse bibliotheken. https://bookriot.com/arkansas-act-372/
Terwijl er veel gedoe is rondom de censuurboekenlijst opent er wel een nieuwe theologische academische bibliotheek in Utrecht met o.a. gereformeerde boeken. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/4076867/nieuwe-bieb-in-utrecht-5-kilometer-gereformeerde-boeken
Het social media team van de Washington DC bibliotheek is wel iconisch. Welke mensen zitten erachter eigenlijk? https://dc.citycast.fm/culture/dc-public-library-guy-diego-garces
Zullen we nog maar een pauze houden?
Er worden steeds minder fysieke mediadragers gemaakt. De consument ziet nu de nadelen, terwijl bibliotheken dit al veel eerder ontdekten en aankaartten. https://www.arl.org/blog/consumers-are-worried-about-the-loss-of-physical-media-ownership-libraries-are-leading-the-conversation/
De samenvoeging van Bnetwerk, Biebtobieb en MetdeKB heeft ook veeeeeel te lang geduurd. Ooit al eens geadviseerd om dit samen te voegen, maar dat vond men niet slim destijds. Tja… https://www.bibliotheeknetwerk.nl/nieuws/in-oktober-een-nieuw-bnetwerk-wat-je-daar-nu-al-van-merkt
Met de bibliotheek kunnen kinderen alsnog op vakantie. https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/18677209/friese-bibliotheken-bieden-kinderen-die-thuisblijven-een-zomer-vol-avontuur
Het grootste pop-up boek ter wereld staat gewoon in een bibliotheek. Gigantisch! https://www.thisiscolossal.com/2026/07/daniel-gonzalez-matthew-reinhart-popup-book-los-anglees-library-world-record/
Oef, hier moet ik wel even een traantje wegpinken. Een nieuwe bezoekersruimte voor de grootste fysieke collectie muziekdragers. https://nieuws.beeldengeluid.nl/268173-beeld-geluid-presenteert-fonos-een-nieuwe-muzikale-ontmoetingsplek/
Het antwoord is nee. https://www.chronicle.com/article/does-your-college-need-an-ai-librarian
Het is altijd interessant om te lezen wie er werken achter de naam van een archief. https://www.podiumkunst.net/nieuws/twee-experts-een-missie-nynke-en-petra-vormen-technisch-hart-podiumkunst-net/
Ook Trouw besteedt aandacht aan de censuurboekenlijst, de ophef en het opheffen van de lijst. https://www.trouw.nl/religie-filosofie/een-speciaal-boekenpakket-voor-christelijke-scholen-toch-maar-niet~b7da7200/
De nieuwe UB in Amsterdam is uitgeroepen tot een van de mooiste. https://www.uva.nl/shared-content/subsites/bibliotheek/nl/nieuws/2026/07/universiteitsbibliotheek-uva-op-wereldlijst-van-mooiste-universiteiten.html
Er worden duizenden bibliotheekboeken tussen de New Yorkse bibliotheken verzonden. De directeur van deze logistieke tak gaat met pensioen. Even kijken achter de schermen. https://www.nytimes.com/2026/07/31/nyregion/nypl-queens-bookops-salvatore-magaddino.html
Nog meer mooie boeken voor de UB van Utrecht. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/4077858/jos-is-bang-dat-eeuwenoude-boeken-in-de-kliko-belanden-dus-schenkt-hij-ze-aan-de-universiteit
In Stad Groningen is het verhogen van de leeftijd om gratis boeken te lenen een groot succes. https://www.rtvnoord.nl/cultuur/1427527/gratis-boeken-lenen-tot-27-jaar-in-forum-groningen-is-nu-al-een-succes-nog-geen-campagne-gevoerd
De bibliothecarissen in Arkansas hebben echt moeite om geen crimineel te worden. https://arkansasadvocate.com/2026/08/10/arkansas-librarians-grapple-with-enforcing-book-restriction-law-after-court-ruling/
Het leven van een minibiebbeheerder is toch best zwaar, zo te lezen. https://www.trouw.nl/boeken-cultuur-media/welke-mensen-zitten-er-achter-al-die-buurtbiebjes-toen-de-boeken-waren-natgeregend-moesten-we-ze-weggooien~b49ffee4/
Tot volgende week!
Bedankt voor het lezen van deze editie, als je het einde hebt gehaald!
Tot volgende week!
Groet,
Patrick

